පිළිකා ශබ්දකෝෂය
පිළිකා ආශ්රිත වෛද්ය පාරිභාෂික පද සරල භාෂාවෙන් පැහැදිලි කර ඇත. මෙම පද තේරුම් ගැනීම ඔබේ වෛද්ය කණ්ඩායම සමඟ වඩා හොඳින් සන්නිවේදනය කිරීමට උපකාරී වේ.
පිළිකාවට බොහෝ වෛද්ය පද ඇතුළත් වන අතර ඒවා ව්යාකූල විය හැකිය. මෙම ශබ්දකෝෂය ඔබේ රෝග විනිශ්චය, ප්රතිකාර සහ වෛද්ය වාර්තා තේරුම් ගැනීමට උපකාරී වන පොදු පද සරල, දෛනික භාෂාවෙන් පැහැදිලි කරයි.
Benign (නිරපද්රව්ය)
පිළිකා නොවන වර්ධනයක්. ගෙඩි ශරීරයේ අනෙකුත් කොටස් පුරා පැතිරෙන්නේ නැත.
Malignant (පිළිකාමය)
වර්ධනය වන පිළිකාවක්. පිළිකාමය ගෙඩි අවට පටක වලට ආක්රමණය කර ශරීරයේ අනෙකුත් අවයව පුරා පැතිර යා හැක.
Tumour (ගෙඩිය/අර්බුදය)
අසාමාන්ය පටක ස්කන්ධයක්. මෙය පිළිකා නොවන (Benign) හෝ පිළිකා (Malignant) විය හැක.
Metastasis (මෙටාස්ටේසිස්)
පිළිකාවක් ආරම්භ වූ ස්ථානයේ සිට ශරීරයේ අන් ප්රදේශයකට පැතිරී යාම.
Biopsy (බයොප්සිය)
පිළිකා සෛල පරීක්ෂා කිරීම සඳහා කුඩා පටකයක් ලබා ගෙන අන්වීක්ෂයකින් බලන ක්රියාවලියක්.
Oncologist (පිළිකා රෝග විශේෂඥ)
පිළිකා රෝග හඳුනාගැනීම සහ ප්රතිකාර කිරීම පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්යවරයෙක්.
Chemotherapy (රසායනික ප්රතිකාර)
ශරීරය පුරා ඇති පිළිකා සෛල විනාශ කිරීම සඳහා ප්රබල ඖෂධ භාවිත කිරීම.
Radiation Therapy (විකිරණ ප්රතිකාර)
යම් ප්රදේශයක ඇති පිළිකා සෛල විනාශ කිරීමට අධි ශක්ති කිරණ භාවිතා කිරීම.
Immunotherapy (ප්රතිශක්තිකරණ ප්රතිකාර)
ඔබේම ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට පිළිකා සෛල හඳුනා ගැනීමට සහ විනාශ කිරීමට උපකාර වන ප්රතිකාර.
Targeted Therapy (ඉලක්කගත ප්රතිකාර)
පිළිකා සෛල පමණක් ඉලක්ක කරන ලබන නවීන මාදිලියේ නිශ්චිත ඖෂධ වර්ගයක්.
Staging (රෝගයේ අදියර)
පිළිකාව කොපමණ දුරට පැතිරී ඇත්දැයි විස්තර කරයි (අදියර I සිට IV දක්වා).
Grading (ශ්රේණිගත කිරීම)
අසාමාන්ය පිළිකා සෛල කෙතරම් වේගයෙන් වර්ධනය වන්නේද යන්න විස්තර කරයි.
Remission (සුවවීම)
ප්රතිකාර කිරීමෙන් පසු පිළිකා ලක්ෂණ අඩු වීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම අතුරුදහන් වීම.
Recurrence (නැවත ඇතිවීම)
ප්රතිකාර කිරීමෙන් පසු පිළිකාව නැවත මතුවීම.
Prognosis (පුරෝකථනය)
වෛද්යවරයා විසින් විස්තර කරන රෝගයේ අපේක්ෂිත ප්රතිඵලය හෝ ඉදිරි තත්වය.
PET Scan
අවයව සහ පටක ක්රියා කරන ආකාරය පෙන්වන වැඩි දියුණු ස්කෑනයක්.
CT Scan
පිළිකාව කොතැනදැයි බැලීමට සිරුරේ හරස් කඩවල් නිර්මාණය කරන සවිස්තරාත්මක X-ray පරීක්ෂණයක්.
MRI
සවිස්තරාත්මක රූප නිර්මාණය කිරීම සඳහා චුම්බක සහ රේඩියෝ තරංග භාවිතා කරන ස්කෑනයක්.
Lymph Nodes (වසා ගැටිති)
ශරීරයේ දියර පෙරීම කරන කුඩා අවයව. පිළිකාව බොහෝ විට ආසන්නතම වසා ගැටිති වලට ප්රථමයෙන් පැතිරේ.
Palliative Care (සහන සත්කාර)
වේදනාව සහ රෝග ලක්ෂණ සමනය කිරීම සහ ජීවන තත්වයන් වැඩිදියුණු කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන සත්කාර.
Port / PICC Line
රසායනික ප්රතිකාර ලබාදීම පහසු කිරීම සඳහා සමට යටින් හෝ නහරයකට ඇතුළු කරන කුඩා උපකරණයක්.
White Blood Cells (සුදු රුධිරාණු)
ආසාදන සමඟ සටන් කරන රුධිර සෛල. ප්රතිකාර නිසා මේවා අඩු විය හැක.
Platelets (රුධිර පට්ටිකා)
ලේ කැටි ගැසීමට උපකාරී වන රුධිර සෛල. මෙය අඩු වීමෙන් පහසුවෙන් ලේ ගැලීම් සිදුවිය හැක.
Anaemia (රක්තහීනතාවය)
රතු රුධිරාණු අඩු වීම හේතුවෙන් ඇතිවන තෙහෙට්ටුව සහ සුදුමැලි වීම.
Hormone Therapy (හෝමෝන ප්රතිකාර)
ඇතැම් පිළිකා සම්පෝෂණය කරන හෝමෝන අවහිර කරන ප්රතිකාරයක් (විශේෂයෙන් පියයුරු සහ පුරස්ථි).
Tumour Marker (අර්බුද දර්ශක)
පිළිකාවක් ඇති අයෙකුගේ රුධිරයේ ඉහළ අගයක් ගත හැකි ද්රව්යයක්. පසු විපරම් සඳහා මෙය යොදා ගනී.
Adjuvant Therapy
ඉතිරි වී ඇති පිළිකා සෛල විනාශ කිරීම සඳහා ශල්යකර්මයෙන් පසුව ලබා දෙන ප්රතිකාරය.
Neoadjuvant Therapy
ගෙඩිය කුඩා කිරීම සඳහා ශල්යකර්මයට පෙර ලබා දෙන ප්රතිකාරය.
CEDC
පිළිකා කලින් හඳුනාගැනීමේ මධ්යස්ථාන - පිළිකා පරීක්ෂාව සඳහා ඇති නොමිලේ රජයේ මධ්යස්ථාන.
NCCP
ජාතික පිළිකා පාලන වැඩසටහන - පිළිකා පාලනය සම්බන්ධීකරණය කරන ප්රධාන රාජ්ය ආයතනය.